October 01, 2008
De regen slaat tegen de ramen van mijn studeerkamer als ik dit schrijf. Herfst is het geworden, daar is geen twijfelen meer aan. De herfst is het seizoen waarin ik mij thuis voel. Ik houd van de jagende wolkenluchten, de striemende regen, de felle buien en de plotselinge opklaringen. Prachtig hoe de natuur kleurrijk sterft, heerlijk hoe de bossen geuren, verstillend hoe mist over de velden trekt. Ik houd van de melancholie die eigen is aan de herfst.
Herinneringen
In ons avondgebed, elke woensdag om 22.00 uur, laat ik nu weer vaker Gezang 391 zingen. Het herinnert mij aan de avondgebeden op Beth Tikwah. Over melancholie gesproken. De kapel, waar wij dagelijks onze dag begonnen met een ochtendgebed en de dag besloten met een avondgebed, stond aan de rand van het bos dat ons omringde. Ik herinner mij nog hoe maanlicht in september met de nevels speelde en de bossen geheimzinnig ritselden. En dan zongen we vaak dit lied.
De maan is opgekomen. De aarde ligt in dromen. De nacht is stil en klaar. De donk're bossen zwijgen en van de beemden stijgen de nevels wit en wonderbaar.
Meestal zongen we daarbij ook het vijfde vers, met die prachtige alliteratie ‘doe ons […] op aarde vroom en vrolijk zijn’:
Doe ons uw heil aanschouwen,
niet op ons oog vertrouwen,
niet blij zijn met de schijn.
Doe ons de eenvoud vinden,
en, God, voor U als kind’ren
op aarde vroom en vrolijk zijn
Terug naar Beth Tikwah
Het is niet helemaal toevallig dat ik mij Beth Tikwah weer zo goed herinner. De laatste maanden word ik er nogal eens naar gevraagd. Hoe was dat? Hoe start je zoiets? Maar ook: waarom heb je het weer gestopt? Voor wie niet weet waarover ik spreek: Beth Tikwah was een bezinningshuis en leefgemeenschap waaraan mijn vrouw en ik 9 jaar hebben gewerkt (1994-2003). We leefden van de tuin, begeleidden gasten, hielden dagelijks ochtend- en avondgebed en leefden er in gemeenschap met gasten en bewoners. Beth Tikwah was een manier van geloven en een manier van leven. En bovenal was het een levensideaal.
Steeds vaker ontdek ik links naar mijn weblog in de lijstjes van wat wordt genoemd ‘emerging bloggers’. Het is een kring van mensen en initiatieven die zoeken naar nieuwe manieren van geloven en nieuwe manieren van kerk-zijn in de 21e eeuw. In Amerika en Engeland is ‘Emerging church’ (letterlijk ‘opkomende kerk’) een brede beweging, maar ook in Nederland is die zoektocht groeiende. Zo heeft blogger Johan ter Beek onlangs in eigen beheer een boek uitgegeven over deze beweging in Nederland. Het boek draagt dezelfde naam als zijn website: Emergingchurches.nl (kun je via Lulu bestellen).
In de loop van volgend jaar komt er een boek uit over nieuwe pioniersplekken in Nederland. Daarin zal dan ook verteld worden over Beth Tikwah en in dat kader worden Heleen en ik binnenkort geïnterviewd. Grappig om te zien dat ons project (dat we al in 1994 startten) plotseling deel blijkt uit te maken van een bredere en zeer actuele beweging. Ik hoop van harte dat het ideaal nog eens een tweede kans krijgt.
Lees hier nog eens de filosofie achter Beth Tikwah
Herberg de Verandering
Vorige maand vertelde ik je dat ik op pad zou gaan met Andries Knevel. Het is een bijzondere ontmoeting geworden. Vooraf was ik benieuwd of we werkelijk tot een gesprek zouden kunnen komen – we zijn immers nogal verschillend. Andries vertegenwoordigt een wereld die ik 10 jaar geleden verlaten heb en daarmee ook een wereld waaraan ik verdriet heb. Toen ik in 1998 woorden gaf aan mijn twijfel en aan mijn veranderde geloof, stuitte dat op veel verzet, boosheid en afwijzing. En dus was ik benieuwd en gespannen hoe dat zou gaan in het gesprek met deze prominente EO-man.
Je zult begrijpen dat ik over het verloop van het gesprek niet veel zeggen kan. Ik beloofde de EO daarover niet te schrijven. Maar ik vertel je wel dat het voor mij een bijzonder goede ontmoeting is geweest. We hebben elkaar stevig aan de tand gevoeld, we zijn niet om de verschillen heen gelopen en toch hebben we elkaar aan het eind van de gesprekken van harte een hand kunnen geven. Zonder overdrijving kan ik zeggen dat die handdruk ‘helend’ is geweest. Wat de regisseur ervan gaat maken weet ik niet, maar voor mij is het nu al geslaagd!
Eind november zal de uitzending plaatsvinden. Als je mijn website volgt, kan het je niet ontgaan.
Bloggen en preken
Afgelopen maand schreef ik wat minder op mijn weblog dan de maand daarvoor. Eén blog wil ik je in herinnering roepen: ‘Bruggenbouwers gezocht’. Nog onder de indruk van de ontmoeting met Andries Knevel dacht ik na over de diepe kloven die dwars door christelijk Nederland lopen. De ene groep christenen herkent en erkent de andere soms niet. Binnen de PKN lijkt de kloof tussen vrijzinnig en (evangelisch-)orthodox de laatste jaren alleen maar dieper en breder te worden. Voor mij persoonlijk is dat een kloof die diep van binnen ligt. Mij verhouden met evangelisch geloven staat gelijk aan mij verhouden tot mijn eigen verleden. Ik moet die kloof wel overbruggen! In de blog van 17 september jl. zoek ik naar mede-bruggenbouwers. De kerk heeft ze nodig!
Lees hier de andere blogs van september
Twee keer ging ik voor in een kerkdienst. Het oecumenisch leesrooster leidt ons deze maanden door het Mattheusevangelie en de twee teksten die we overdachten herinnerden ons aan onze verantwoordelijkheid. Niet iedereen die ‘ja’ zegt, doet ook ‘ja’…
Lees of luister hier naar de laatste preken
Aanbevelingen
Het boek dat ik je deze maand wil aanbevelen is het eerdergenoemde boek van Johan ter Beek, Emergingchurches.nl. Johan doet daarin een goede poging om de vele Engelstalige literatuur over emerging church te vertalen naar de Nederlandse situatie. In betrekkelijk kort bestek geeft hij een goed overzicht van alles wat zich tooit met die wat onbegrijpelijke term emerging church. Een onmisbare inleiding voor wie meer weten wil.
Johan leunt in dit boek zwaar op het werk van Ryan Bolger en Eddie Gibbs, Emerging Churches, creating Christian Community in Postmodern Cultures – een boek dat ik geïnteresseerden na het lezen van het boek van Johan ter Beek evenzeer van harte aanbeveel.
Hier vind je de aanbevolen boeken van voorgaande maanden
In het verlengde daarvan raad ik je uit mijn persoonlijke reader twee websites van harte aan:
- Emergingchurches.nl is de website van Johan ter Beek – dat kon na al het bovenstaande niet uitblijven. Johan ter Beek is een denker èn een doener. Hij bespreekt veel boeken, denkt hardop na over theologie en kerk en is één van de inspirerende figuren achter ‘De Oase’, een experimentele kerk in Soest.
- Daarnaast verwijs ik je ook graag naar de site van Brian McLaren. McLaren is een van de meest vooruitstrevende en prominente stemmen in het de Emerging Church beweging. De laatste jaren publiceert hij veel. Zijn laatste twee boeken, Everything must change en Finding our way again, laten precies zien hoe breed de ‘emerging church’ is. Het eerste boek gaat over wat het evangelie kan betekenen voor de grote wereldwijde problemen zoals de ecologische crisis, de tweede is een zoektocht naar oude liturgie en symboliek.
Tot volgende maand!
Boele P. Ytsma www.zoekendgeloven.nl