November 30, 2008
De maand november begon met de opwinding rond de presidents-verkiezingen in Amerika. Ik sprak onlangs een Amerikaanse studente en zij was verbaasd over de betrokkenheid van de Nederlanders bij deze verkiezingen. Het waren dan ook historische verkiezingen – zowel de aanloop als de uitkomst ervan. Niet alleen dat een zwarte kandidaat de verkiezingen wint ontroerde velen, maar ook het feit dat hij die niet wint met oorlogstaal maar met een boodschap van hoop en met een campagne zonder rancune.
Politiek van de hoop
Ik heb er aan het begin van deze maand geen geheim van gemaakt dat ik blij en zelfs ontroerd was over de overwinning van Barack Obama (hier en hier). Zelfs in een preek heb ik een verwijzing gemaakt naar de woorden ‘Yes, we can’. Omdat er in Amerika zoveel orthodoxe christenen fel tegen Obama zijn (en die waren er ook in Nederland!), vroeg ik mij af of ik belangrijke zaken over het hoofd zag. Was dat negatieve oordeel alleen gebaseerd op Obama’s visie op abortus en homoseksualiteit of speelde er meer? Hier en daar werd hij zelfs als de ‘antichrist’ aangewezen.
Ik besloot het boek te lezen dat Obama zelf twee jaar geleden had geschreven. In het Engels draagt het de mooie titel ‘The Audacity of Hope’. De Nederlandse vertaling heeft de Engelse ondertitel tot titel gemaakt: ‘De herovering van de Amerikaanse droom’ en dat klinkt plotseling een stuk minder poëtisch. Toch is het boek zeer de moeite waard en het heeft mijn vertrouwen in de nieuwe president alleen maar vergroot. Wie in een boodschap van hoop het antwoord zoekt voor het vergif van cynisme en angst, die heeft, denk ik, iets wezenlijks van het evangelie begrepen. Ik beveel je het boek van harte aan en heb het daarom tot boek van de maand december gemaakt.
Beelden van hoop
Op verzoek van het Protestantse opinieblad Woord en Dienst schreef ik afgelopen maand een artikel over ‘De kerk in een netwerksamenleving’. De trouwe lezer van mijn weblog herinnert zich dat ik daarover in augustus een serie blogs schreef. Het artikel zou een bewerking van die blogs worden, maar om de actualiteit te kunnen verwerken, las ik de laatste synodale rapporten van de Protestantse kerk. Daar werd ik onverwacht opnieuw gegrepen door de cijfers: elke week verdwijnen er – alleen al bij de Protestantse Kerk in Nederland! - 1.200 kerkleden en 1 hele predikants-plaats. Met een ledenbestand van 1,8 miljoen is dan het rekensommetje snel gemaakt: over dertig jaar is de kerk leeg. Misschien wel eerder.
Het bracht me tot de weblog: ‘Aftellen naar het einde of zoeken naar nieuw begin’ en ik beloofde daarin de komende tijd te gaan schrijven over inspirerende beelden van nieuw kerk-zijn. Nu ik dit schrijf zie ik de verwantschap met Obama: een boodschap van hoop om een nieuw begin mogelijk te maken. Het is een serie waarin ik inmiddels 8 blogposts geschreven heb en er zullen er zeker nog 8 volgen. Op de overzichtspagina ‘Beelden voor de kerk’ vind je het actuele overzicht van de reeks.
Hier vind je alle blogs van de maand november.
Herberg de Verandering
Bijna is het zover. Aanstaande dinsdag, 2 december, zal de aflevering van Herberg de Verandering worden uitgezonden waarin ik bij Andries Knevel te gast ben. Inmiddels zijn er drie afleveringen geweest en ik heb daarop zeer verschillende commentaren gehoord. Mooi camerawerk en een prachtige entourage, daarover lijkt iedereen het wel eens. Maar over de gesprekken hoor ik wisselende geluiden en ook ik ben daarover soms wat aarzelend. Ik weet dat er in de vier dagen met Andries veel gebeurt en de vraag is: kun je dat geloofwaardig in 25 minuten in beeld brengen? Hier en daar vond ik dat twijfelachtig bij de eerste drie afleveringen. Ik ben heel benieuwd hoe dat met ‘mijn aflevering’ gaat – ik heb er zelf nog niets van gezien en ben dus net zo nieuwsgierig als jij.
Andries schrijft in zijn nieuwste boek Is het waar? (dat juist afgelopen week uitkwam) over onze ontmoeting en het blijkt indruk op hem te hebben gemaakt. Dat geldt ook voor mij. Maar een goed gesprek met Andries Knevel was voor mij beslist niet vanzelfsprekend. Hij vertegenwoordigt immers een wereld die ik verlaten heb en lijkt de levende veroordeling te zijn van de manier van geloven die ik hervonden heb: zoekend, open, zonder grote woorden en zekerheden. Deze maand is het precies tien jaar geleden dat al mijn geloofszekerheden begonnen te schuiven en ik deed er destijds verslag van in een ‘Dagboek van twijfel’. Wie het lezen wil mag dat doen – ik waarschuw je: het is geen makkelijke kost.
Met Andries sprak ik over die tijd van twijfel en over de veroordeling die mijn deel was. Dat was erg spannend voor mij. Zouden we elkaar verstaan? Zou Andries open staan voor mijn verhaal? Dat waren mijn vragen. En het antwoord op beiden werd ‘ja’ – zeer tot mijn verrassing! Na a.s. dinsdag zal ik daarover wat meer vertellen op mijn weblog.
Laat me trouwens gerust weten wat je van de uitzending hebt gevonden. Hier lees je wat er deze week in het programmablad van de EO over onze ontmoeting stond en dit schreef ik zelf eerder al over het avontuur.
Ten slotte
We zijn onderweg naar kerst – vandaag, zondag 30 november, is het Eerste Advent. Advent is bij uitstek de tijd van hoop en verwachting. Ik hoop dat het een tijd zal zijn waarin we ook weer nieuwe hoop zullen vinden voor de kerk van morgen.
Vrede en alle goeds,
Boele P. Ytsma www.zoekendgeloven.nl