Het nieuwe jaar is alweer een maand oud. Deze maand begon met winterse taferelen. Voor een geboren Fries als ik is dat feest. Na jaren weer eens lekker schaatsen op natuurijs. Ik heb ervan genoten! Tegelijk was januari een roerige maand voor mij en ons gezin. Er zijn enkele besluiten genomen die voor onze toekomst grote gevolgen zullen hebben.

Van de kaart

Na de drukke laatste week van december vertrok ik op 1 januari meteen naar Barchem om te schrijven aan wat ik toen nog mijn ‘pamflet’ noemde. Ik vertelde je daar in mijn Nieuwsbrief van januari ook al over. Tijdens het rondje ‘goede voornemens’ in de oudejaarsnacht had ik mijn gezin gezegd dat ik dit jaar een ‘goed boekje’ wilde schrijven over geloven en twijfelen. Ik voegde meteen de daad bij het woord en schreef er in die eerste dagen van januari de eerste 100 bladzijden van. Al snel werd mij duidelijk dat het toch een volwaardig boek zou worden en niet het kleine vlugschrift dat ik me had voorgenomen. Ruim twee weken later ging ik nogmaals naar mijn ‘kluis’ om het manuscript af te schrijven. Deze en volgende week werk ik aan de laatste wijzigingen.

Intussen gaven enkele meelezers hun reactie en dacht ik op mijn weblog hardop na over de titel. Velen dachten mee en het werd een interessante zoektocht. Titels die ik voorstelde bleken associaties op te roepen die ik niet had voorzien en evenmin bedoelde. Gesuggereerde titels als ‘En zeg dat het zo goed is’, ‘Voorbij de twijfel’ en ‘Zalig die twijfelen’ haalden het niet. Het werd er niet gemakkelijker op, maar leerzaam was het zeker. Na enkele dagen bezinning en na overleg met een goede vriend stelde ik de titel definitief vast. Het werd: ‘Van de kaart’, met als ondertitel ‘Manifest van een gepassioneerde twijfelaar’. En de uigever ging akkoord.

Van de kaart - met deze titel druk ik twee aspecten van de twijfel uit. Er is alleereerst een ontwrichtende en verwarrende kant aan de twijfel. De twijfelaar is ‘van de kaart’ – in de war, misschien zelfs in paniek. Maar tegelijk verlaat de twijfelaar (tegen wil en dank) het vertrouwde en bekende en begeeft zich dus op nieuw terrein. De twijfelaar is daarmee een pionier die ‘van de kaart’ durft te gaan – nieuw land trekt hij in. Nou ja, beide gedachten werk ik verder uit in mijn boek, dat naar verwachting eind mei / begin juni uitkomt bij uitgeverij Boekencentrum. Binnenkort verschijnt er al een eerste artikel over het boek in dagblad Trouw. Ik hou je ervan op de hoogte.

Ploeteren en pionieren

Een paar maanden voor het uitkomen van mijn boek zal een ander boek het licht zien: Ploeteren en pionieren, geschreven door Martijn Vellekoop en Nico-Dirk van Loo. Zij vertellen vijf praktijkverhalen over pioniers van nieuwe manieren van kerk-zijn en schrijven in beschouwende hoofdstukken daartussen over de theologie van de ‘emerging church’. Het belooft een boeiend boek te worden. Ik beveel het je van harte aan. Kijk maar vast eens op de site die bij dit boek gemaakt is: ploeterenenpionieren.nl.

Eén van die vijf praktijkverhalen is ons verhaal – het verhaal van het bezinninghuis Beth Tikwah, waaraan Heleen en ik werkten van 1994 tot 2003. De titel van het boek past in ieder geval bijzonder goed bij dit verhaal – het was inderdaad een tijd van ploeteren en pionieren, waar we overigens wel met heel veel vreugde aan terugdenken. Steeds vaker ontdekken wij beiden dat dat project alle elementen in zich droeg van de idealen die ons nog steeds drijven. Idealen waaraan we nu nauwelijks nog toekomen.

Dat besef maakte mij in de afgelopen maanden ook steeds meer duidelijk dat ik hier als pastor in de Gereformeerde Kerk van Siddeburen niet op mijn plek ben. Ik verlang naar meer vernieuwing en heb voor een goed functioneren meer ruimte voor idealen nodig dan deze gemeente bieden kan (en dan goed voor haar is). Waarschijnlijk heeft zij vooral iemand nodig die zich meer thuis voelt in de kerk zoals ze is en bovendien beter zijn (of haar) weg kan vinden tussen de vele groepen die hier hun eigen stempel zouden willen drukken op de kerk. Dit verschil in wat we nodig hebben leidde dit voorjaar tot een burnout waarvan ik maar moeizaam herstel.

Open toekomst

Het bracht ons samen tot het besluit dat ik op zoek moet gaan naar een andere plaats in het geheel van de kerk. Niet dat we daar overigens grote haast mee willen maken, want er spelen natuurlijk meer belangen mee. Voor ons gezin zou het goed zijn nog zeker anderhalf jaar in Siddeburen te wonen. Er staan examens voor de deur. Bovendien heb ik ook nog een contract met de gemeente tot het eind van dit jaar. De verhoudingen binnen de kerk zijn goed genoeg om nog een poosje met elkaar op te trekken. Maar de zoektocht is begonnen.

Die ‘andere plaats in het geheel van de kerk’ zal geen nieuwe gemeente zijn. Zoals ik in mijn vorige nieuwsbrief al vertelde heb ik mijzelf vooral leren kennen als pionier en die kwaliteit wil in de komende tijd verder ontplooien. Misschien dat het mij brengt op een van de nieuwe pioniersplekken die in diverse kerken ontstaan. Maar ook is het een serieuze overweging om te gaan werken als zelfstandig ondernemer. Er moet tenslotte ook brood op de plank komen. Schrijven, lezingen geven, mensen inspireren, adviseren en het opzetten of begeleiden van projecten – het zou een boeiende mix van diensten zijn.

Van harte hoop ik dat deze nieuwe weg mij opnieuw de kans zal bieden om iets bij te dragen aan onze gezamenlijke zoektocht naar inspirerend en authentiek kerk-zijn in de 21e eeuw. Ik ben en blijf er diep van overtuigd dat het evangelie ook in onze maatschappij een boodschap van bevrijding kan zijn. Maar om dat zichtbaar te maken hebben we naast de bestaande kerken ook en vooral nieuwe vormen van kerk-zijn nodig. Daar naar zoeken en daar aan bouwen is mijn diepste verlangen. De komende maanden zal dat zich verder uitkristalliseren. Je mag gerust meedenken. Op mijn weblog zal ik er ook zo nu en dan over vertellen.

Vrede en alle goeds,

Boele P. Ytsma
zoekendgeloven.nl

P.S.: Wie dat leuk vindt kan mij volgen op Twitter (uitleg daarover vind je hier). Over mijn ervaringen met twitter vertel ik je in mijn volgende Nieuwsbrief .