Herberg de Verandering
Andries Knevel in gesprek met Boele P. Ytsma

Maar het was geen grap en dus stond ik een paar maanden later in de Franse Alpen met Andries Knevel, de man die tot dan toe voor mij het 'Evangelische front' vertegenwoordigde waaraan ik zoveel pijnlijke herinneringen had. Het werd een bijzondere ontmoeting.

De reacties geven te denken. Natuurlijk, degenen die reageren zijn degenen die geraakt zijn of zich aangesproken voelen. Velen vertelden ongeveer hetzelfde meegemaakt te hebben of mee te maken: de pijn van de uitsluiting en veroordeling. Binnen de kerk, waar woorden als ‘liefde’, ‘vergeving’ en ‘vrijheid’ klinken, schrijnt dat extra. Maar waar waarheden worden verdedigd sneuvelen vaak mensen - het lijkt een repeterende breuk en het is de tragiek van de kerk. Laten we toch nooit vergeten dat wie de ‘waarheden’ niet meer kan geloven, dat ook echt niet meer kàn – mensen vallen er tegen wil en dank uit. Vandaag leer ik dat ik niet de enige ben die dat weet.

Bruggenbouwers dichten geen kloven, zij bouwen bruggen er over-heen - van de ene kant naar de andere. Bruggen-bouwers zijn moedige mensen die verlangen naar contact met die andere kant. Andries en ik hebben in vier dagen een wiebelig bruggetje gebouwd, niet meer en niet minder. We zijn elkaar niet opnieuw gaan overtuigen waarom we zo zeker zijn dat onze eigen geloofsweg de beste is – hoe makkelijk en hoe vruchte-loos zou dat zijn en hoe verleidelijk voor theologen! Nee, we hebben de randen opgezocht, we zijn zo dicht mogelijk elkaar genaderd en hebben naar elkaar geluisterd. Ja, ook Andries! Wie cynisch is over Andries’ luistervaardigheden zeg ik: hij heeft werkelijk geluisterd en we hebben echt met elkaar gesproken! Een brug over een kloof kan alleen gebouwd worden van twee kanten.

Dat ik met Andries Knevel zou gaan praten was beslist niet vanzelfsprekend. Hoewel ik hem al jarenlang niet meer volgde, kwam ik hem natuurlijk zo nu en dan wel eens tegen op radio of TV. De laatste keer was dat begin december 2007. Zelf had ik net het controversiële boek van ds. Klaas Hendrikse gelezen en besproken op mijn blog en zodoende zocht ik naar anderen die zich ook over het boek hadden uitgelaten. Tot mijn zeer onaangename verrassing bleek Andries Knevel een drietal EO-coryfeeën voor te zitten in een radiogesprek (Deze week) over Hendrikse, waarin liefdeloos en genadeloos over de Zeeuwse predikant werd gesproken. Het maakte me verdrietig en boos en ik schreef er een blog over: ‘Het oordeel van sommigen’.

Je zult begrijpen dat ik dus dacht in de maling te worden genomen toen een redactrice van de EO mij belde met de vraag of ik mee wilde werken aan een programma en of ik met Andries Knevel in gesprek wilde gaan. ‘Met Andries Knevel?’ riep ik ongelovig in de hoorn. Andries vertegenwoordigde immers niet alleen de wereld waar ik uit weggevallen was, Andries vertegenwoordigde ook het verwijt, de afwijzing, de veroordeling. Zou ik met hem gaan praten? En dan ook nog eens vier dagen lang?

O ja, het waren ook drukke dagen – we maakten tenslotte een televisieprogram-ma. Er moesten gesprekken worden gevoerd over regie en montage. Ik leerde nieuw jargon - begrippen als ‘totaaltje’ en ‘close-je’, ‘topshot’ en ‘de lange lens’. Soms moesten ‘shots’ een tweede keer worden ‘gedraaid’. Maar toch waren het dagen van verstilling en verdieping en van goede (zij het niet altijd makkelijke) gesprekken met Andries Knevel.

Over de inhoud en het verloop van die gesprekken kan ik je vanzelfsprekend nu

De serie ‘Herberg de Verandering’ start op dinsdag 11 november a.s. De datum van ‘mijn aflevering’ is nog niet bekend. Ik zal zorgen dat het je niet ontgaat!